Çad

ÇAD (CHAD) & DIŞ TİCARET VE EKONOMİK PROFİLİ

1. Dünya İhracatı

• Başlıca İhracat Ortakları: BAE, Çin, Hindistan, ABD, Fransa ve Vietnam.
• Stratejik ve Yüksek Değerli İhracat Kalemleri:
  • Ham Petrol ve Petrol Ürünleri (Ekonominin Can Damarı): Ülke ihracat gelirlerinin ezici çoğunluğunu oluşturan ham petrol ve akaryakıt türevleri.
  • Tarım ve Hayvancılık Ürünleri: Canlı büyükbaş/küçükbaş hayvanlar, susam, pamuk, zamk arabik (gum arabic – küresel pazarda önemli bir paya sahiptir) ve yer fıstığı.
  • Madencilik Ürünleri: Altın ve küçük ölçekli maden girdileri.

2. Dünya İthalatı

• Başlıca İthalat Ortakları: Çin, BAE, Fransa, Hindistan, Kamerun ve Türkiye.
• Stratejik ve Yüksek Değerli İthalat Kalemleri:
  • Gıda ve Temel Tüketim Ürünleri: Pirinç, buğday unu, şeker, bitkisel yağlar ve dondurulmuş gıdalar (denize kıyısı olmayan kara ülkesi olması ve tarımsal çeşitlilik eksikliği nedeniyle gıda ithalatına yüksek oranda bağımlıdır).
  • Makine, Ulaşım Araçları ve Sermaye Malları: Karayolu taşıtları, arazi araçları (4×4), kamyonlar, enerji üretim/iletim cihazları ve madencilik/sondaj ekipmanları.
  • Enerji ve Rafine Yakıt Ürünleri: Ülke ham petrol ihraç etmesine rağmen işleme kapasitesi sınırlı olduğundan bazı özel rafine petrol ürünleri ve kimyasallar dışarıdan temin edilir.
  • İlaç, Tıbbi Malzemeler ve Sanayi Girdileri: Temel eczacılık ürünleri, tıbbi sarf malzemeleri, demir-çelik saclar ve inşaat malzemeleri.
  • Türkiye’nin Stratejik Konumu: Sahra Altı Afrika’nın merkezinde, denize kıyısı olmaksızın konumlanan Çad; Kamerun (Douala Limanı) transit koridoru üzerinden erişilen, Türkiye ile ikili ilişkilerin özellikle inşaat, tarım, enerji ve gıda alanlarında ivme kazandığı gelişmekte olan bir pazardır.

3. Afrika Kıta İçi Ticaret ve Entegrasyon

• Bölgesel Entegrasyon Blokları (ECCAS, CEMAC ve AfCFTA): Orta Afrika Devletleri Ekonomik Topluluğu (ECCAS), Orta Afrika Ekonomik ve Parasal Birliği (CEMAC) ve Afrika Kıtasal Serbest Ticaret Bölgesi (AfCFTA) üyesidir (CFA frangı kullanır).
• Kıta İçi Stratejik Ticaret Kalemleri:
  • Transit Lojistik Koridoru: Denize çıkışı bulunmadığı için dış ticaretin lojistik omurgası komşu Kamerun üzerindeki binlerce kilometrelik karayolu transit hattına dayanır.
  • Bölgesel Gıda ve Hayvancılık Ticareti: Bölge ülkelerine (Nijerya, Kamerun, Sudan) yapılan canlı hayvan ve tarım ürünleri (susam, zamk arabik) sevkiyatı.
• Kıtasal Lojistik ve Dağıtım Üssü: Başkent N’Djamena ülkenin ticaret, idari ve finansal kalbidir; Chari ve Logone nehirleri iç ulaşımda kısmen kullanılırken, ana lojistik dağıtım karayolu taşımacılığına ve Kamerun limanlarına bağımlıdır.

4. Türkiye’nin İhracatı (Türkiye’den Çad’a Gönderilen Ürünler)

• Kapsamlı İnşaat, Yapı ve Altyapı Grubu Ürünleri:
  • Demir-Çelik Yapı Malzemeleri: Nervürlü inşaat demirleri, sıcak/soğuk haddelenmiş saclar, galvanizli rulolar ve çelik profiller.
  • Boru and Bağlantı Elemanları: Altyapı su, kanalizasyon ve enerji hat boruları, dikişli çelik sanayi boruları ve bağlantı parçaları.
  • Yapı Kimyasalları ve Kaplamalar: Dış cephe inşaat boyaları, epoksi zemin kaplamaları, seramik karolar ve vitrifiye sağlık gereçleri.
  • Çelik Konstrüksiyon ve Prefabrik Sistemler: Modüler çelik yapılar, şantiye binaları, depolar, ticari binalar ve sandviç paneller.
• Gıda ve Özel Tüketim Ürünleri (Yüksek Marjlı / Ticari Fırsatlar):
  • Özel Ambalajlı Gıda ve Kuruyemiş: Türk kuruyemişleri, zeytinyağları, ambalajlı Türk kahvesi, bitkisel çaylar ve premium şekerleme/lokum çeşitleri.
  • Temel Gıda ve Unlu Mamuller: Makarna, un, bisküvi, bitkisel sıvı yağlar, dondurulmuş gıdalar ve sos çeşitleri.
• Tekstil, Ev ve Otel Tekstili Grubu:
  • Butik Hazır Giyim: Kaliteli erkek/kadın dış giyim ve günlük giyim ürünleri.
  • Ev ve Konaklama Tekstili: Nevresim takımları, bornoz setleri, havlular ve dayanıklı kumaş çeşitleri.
• Sağlık, Medikal Sarf ve Kozmetik Ürünleri:
  • Medikal Sarf Malzemeleri: Tek kullanımlık cerrahi maskeler, steril eldivenler, hastane önlükleri, yara bakım örtüleri ve hijyenik ürünler.
  • Kozmetik ve Kişisel Bakım: Doğal içerikli sabunlar, şampuanlar, ıslak mendil ve parfümeri grubu ürünleri.
• Turizm, Horeca ve Mutfak Ekipmanları:
  • Otel, Restoran ve Kafe Donanımları: Endüstriyel mutfak ekipmanları, porselen ve cam sofra takımları (Paşabahçe tarzı züccaciye grupları) ve dayanıklı mobilyalar.
• Motorlu Kara Taşıtları ve Ağır Vasıta Aksamları:
  • Arazi araçları (4×4), hafif ticari araçlar, kamyonetler, kamyonlar, jeneratör motorları ve kritik otomotiv yedek parçaları.
• Makine, Mekanik Cihazlar ve Enerji Ekipmanları:
  • Petrol arama ve sondaj ekipmanları, tarım/sulama makineleri, jeneratörler, su arıtma üniteleri, sıvı transfer pompaları ve kompresörler.
• Elektrikli Makine ve Kablo Grubu:
  • Enerji iletim kabloları, alçak/orta gerilim panoları, aydınlatma armatürleri ve güneş enerjisi (solar) sistem bileşenleri.

5. Türkiye’nin İthalatları (Çad’dan Türkiye’ye Getirilen Ürünler)

• Tarım ve Endüstriyel Hammaddeler:
  • Zamk arabik (gum arabic), susam ve pamuk.
• Madencilik Ürünleri:
  • Altın ve metalurjik hammadde girdileri.

Çad İnşaat, Çelik ve Yapı Malzemesi İthalatçısı Başlıca Firmalar

1. SHT (Société des Hydrocarbures du Tchad)
   • Faaliyet Alanı: Çad’ın ulusal petrol ve gaz şirketi; enerji altyapısı, rafineri projeleri, sondaj sahaları ve bu tesislere yönelik çelik boru/vana ithalatının ana yöneticisidir.
   • Web Sitesi: www.sht.td
2. SNE (Société Nationale d’Électricité)
   • Faaliyet Alanı: Ulusal elektrik üretim ve dağıtım kurumu; enerji nakil hatları, transformatörler, alçak/orta gerilim kabloları ve şalt malzemeleri ithalatı.
   • Web Sitesi: www.sne.td
3. STEE (Société Tchadienne d’Eau et d’Électricité – / Water Division)
   • Faaliyet Alanı: Ulusal su idaresi; su arıtma tesisleri, altyapı boruları, vanalar ve bağlantı elemanları ithalatı.
4. Ciment du Tchad (CIMTCHAD)
   • Faaliyet Alanı: Ülkenin öncü çimento ve yapı malzemeleri üreticisi; fabrika altyapısı, yedek parça ve hammadde ithalatı.
5. SNER (Société Nationale d’Entretien Routier)
   • Faaliyet Alanı: Ulusal yol bakım ve altyapı inşaat kurumu; karayolu projeleri, köprüler ve ağır iş makineleri/inşaat ekipmanları tedariği.
6. Constructora Tchadienne / Entreprise Générale de Bâtiment
   • Faaliyet Alanı: N’Djamena ve bölgede kamusal binalar, konutlar ve ticari yapı inşaatları yürüten yüklenici firma.
7. Quincaillerie Moderne N’Djamena
   • Faaliyet Alanı: Yapı malzemeleri, inşaat demiri, hırdavat, el aletleri ve boya toptan/perakende ticareti.
8. Comptoir Général du Tchad (CGT)
   • Faaliyet Alanı: Genel ticaret, inşaat girdileri, çelik profiller ve çatı kaplama malzemeleri dağıtımı.
9. Tchad Logistique & Transit
   • Faaliyet Alanı: Kamerun (Douala Limanı) – N’Djamena transit koridoru üzerinde taşımacılık, depolama ve inşaat malzemeleri tedarik zinciri yönetimi.
10. Grands Travaux du Tchad (GTT)
    • Faaliyet Alanı: Büyük ölçekli altyapı mühendisliği, çelik yapı montajı ve inşaat taahhütleri.
11. Société Tchadienne de Matériaux de Construction (STMC)
    • Faaliyet Alanı: Çimento, seramik, vitrifiye, tuğla ve yalıtım malzemeleri ithalatı ve satışı.
12. Assale Construction
    • Faaliyet Alanı: Konut, iş yeri ve sosyal tesis inşaatları ile yapı malzemesi tedariği.
13. Supermarché Le Champion Tchad
    • Faaliyet Alanı: Tüketim malları, ambalajlı gıda ve perakende dağıtım ağı.
14. Global Distribution N’Djamena
    • Faaliyet Alanı: Genel ithalat, FMCG ürünleri ve temel gıda maddelerinin toptan ticareti.
15. Entreprise de Construction et de Commerce (ECC)
    • Faaliyet Alanı: Özel bina inşaatları, altyapı projeleri ve hırdavat malzemeleri ticareti.

Ticari İşlemleri Yürüten Türk Aktörler

1. Çad’dan Türkiye’ye Getirilen Ürünleri (İthalatları) Alan Türk Firmaları ve Sektörler

• Zamk Arabik ve Gıda Sektörü Alıcıları:
  • Çad menşeli kaliteli zamk arabik (gum arabic) ve susam ürünlerini ithal eden Türk gıda, kozmetik, ilaç ve kimya sanayi işletmeleri.
• Madencilik Hammadde Alıcıları:
  • Ülke kaynaklı endüstriyel maden girdilerini tedarik eden dış ticaret firmaları.

2. Türkiye’den Çad’a Gönderilen Ürünleri (İhracatları) Satan Türk Firmaları ve Sektörler

• İnşaat, Yapı ve Demir-Çelik Malzemelerini Satanlar:
  • Nervürlü inşaat demiri, çelik profiller, galvanizli saclar, sandviç panel ve altyapı borularını ihraç eden Türk demir-çelik üreticileri ve tüccarları.
• Gıda, FMCG ve Tarım Ürünleri Satanlar:
  • Ambalajlı gıda, un, bakliyat, sıvı yağ ve bisküvi tedarik eden Türk gıda üreticileri ve ihracatçıları.
• Enerji, Kablo ve Altyapı Malzemeleri Satanlar:
  • Elektrik iletim kabloları, jeneratörler, su arıtma sistemleri, sondaj ekipmanları ve solar enerji sistemleri ihraç eden Türk imalatçılar ve dış ticaret firmaları.